5
Vijf aaneengesloten gevulde vakjes. Op een rij van vijf betekent dat: de hele rij inkleuren — de makkelijkste aanwijzing die er is.
Hoe werkt een nonogram? Uitleg voor beginners
Een nonogram is een logische puzzel: de cijfers naast de rijen en boven de kolommen vertellen precies hoeveel vakjes je moet inkleuren. Redeneer je alles goed uit, dan verschijnt er een kleine tekening in het rooster.
Op deze pagina leer je in gewone taal wat die cijfers betekenen, hoe je de eerste vakjes zeker weet, en wanneer je een X zet. Na tien minuten lezen kun je je eerste puzzel aan.
Wat is een nonogram?
Je krijgt een leeg rooster, bijvoorbeeld 5 bij 5 vakjes. Links van elke rij en boven elke kolom staan cijfers: de aanwijzingen (clues). Elk cijfer staat voor een blok aaneengesloten vakjes dat in die lijn ingekleurd moet worden — de rest van de vakjes blijft leeg. Om het overzicht te houden markeer je die zeker-lege vakjes met een X.
Hetzelfde spel kom je onder verschillende namen tegen: nonogram, Picross (de naam die Nintendo gebruikt), Japanse puzzel, griddler of Hanjie. De regels zijn overal identiek — heb je er ooit één opgelost, dan kun je ze allemaal aan.
Wat betekenen de cijfers?
Elk cijfer beschrijft één blok gevulde vakjes, in leesvolgorde: van links naar rechts en van boven naar onder. Een paar voorbeelden voor een rij van vijf vakjes:
3 1
Eerst een blok van drie, dan minstens één leeg vakje, en daarna nog één gevuld vakje. Op een rij van vijf past dat maar op één manier: drie vol, één leeg, één vol.
2 2
Twee blokken van twee, met minstens één leeg vakje ertussen. Op een rij van vijf ligt ook dit vast: twee vol, één leeg, twee vol.
Belangrijk om te onthouden: tussen twee blokken zit áltijd minstens één leeg vakje — anders zouden ze samen één groter blok zijn. Hoeveel lege vakjes er precies vóór, tussen en na de blokken staan, ontdek je door rij- en kolomcijfers te combineren.
Een 5×5-voorbeeld: het huisje
Zo ziet een opgelost nonogram van 5×5 eruit. Kijk hoe elk rijcijfer links precies klopt met de gevulde vakjes in die rij, en elk kolomcijfer met de vakjes eronder:
Opgelost voorbeeldrooster van vijf bij vijf dat een huisje vormt. Rij 1 heeft aanwijzing 1: alleen het middelste vakje is gevuld. Rij 2 heeft aanwijzing 3: de middelste drie vakjes. Rij 3 heeft aanwijzing 5: de hele rij. Rij 4 en 5 hebben aanwijzing 1 1: het tweede en vierde vakje. De kolommen hebben van links naar rechts de aanwijzingen 1, 4, 3, 4 en 1.
gevuld vakje✕X: zeker leeg
Let op rij 3 met aanwijzing 5: die kon je meteen helemaal inkleuren. Daarna wist je al één vakje in élke kolom — en zo helpt elke rij de kolommen verder, en omgekeerd.
Hoe begin je met oplossen?
1. Zoek de volste lijnen
Begin bij rijen of kolommen waar het cijfer (bijna) even groot is als de lijn zelf. Een 5 op een rij van vijf vul je meteen helemaal in.
2. Kleur de zekere vakjes
Ook grote blokken die nét niet passen geven zekerheid: waar het blok in elke mogelijke positie overheen valt, moet het vakje gevuld zijn.
3. Zet X'en bij zeker leeg
Kan er op een plek onmogelijk een gevuld vakje staan? Zet een X. Zo hou je overzicht en voorkom je fouten later.
4. Wissel tussen rijen en kolommen
Elk ingekleurd vakje is nieuwe informatie voor de kruisende lijn. Loop na elke vondst even langs de kolommen (of rijen) die erdoor veranderen.
5. Maak afgeronde lijnen af
Staan alle blokken van een lijn er al in? Zet dan een X in alle overige vakjes van die lijn — dat helpt de kruisende lijnen direct verder.
6. Herhaal tot de tekening af is
Blijf heen en weer werken. Er is altijd ergens een volgende zekere stap te vinden — gokken is nooit nodig.
De overlap-truc: gratis vakjes zonder te puzzelen
De handigste begintechniek heet de overlap. Neem een rij van tien vakjes met aanwijzing 7. Schuif het blok in gedachten helemaal naar links (vakjes 1 tot en met 7) en helemaal naar rechts (vakjes 4 tot en met 10). In beide uitersten zijn de vakjes 4 tot en met 7 gevuld — dus die zijn áltijd gevuld, waar het blok ook precies ligt.
Zo kleur je vier vakjes in zonder verder na te denken. Deze truc werkt bij elk blok dat groter is dan de helft van de lijn: hoe groter het cijfer, hoe meer gratis vakjes.
Rij van 10 met aanwijzing 7: de vier donkere vakjes in het midden zijn in elke positie gevuld.
Wanneer zet je een X?
Een X betekent: dit vakje blijft zeker leeg. Voor de oplossing tellen alleen de gevulde vakjes, maar X'en zijn je geheugensteun — ze voorkomen dat je later per ongeluk een fout vakje inkleurt. Typische momenten voor een X:
Een blok is compleet
Heeft een rij aanwijzing 4 en staan er al vier vakjes aaneengesloten? Dan komen er direct vóór en na dat blok X'en — daar kan niets meer bij.
Er past geen blok meer
Blijft er ergens maar één los vakje over tussen twee X'en, terwijl het kleinste resterende blok twee vakjes lang is? Dan kan dat vakje alleen leeg zijn.
De lijn is af
Kloppen alle cijfers van een rij of kolom al met wat er staat? Zet een X in alle overige vakjes en ga door naar de volgende lijn.
Op BreinPlezier zet je een X met de rechtermuisknop, of door op een aanraakscherm eerst de invoermodus 'X plaatsen' te kiezen en dan de vakjes aan te tikken. Nogmaals tikken maakt het vakje weer leeg.
Moet je gokken?
Nee. Een goed gemaakt nonogram is van begin tot eind met logica oplosbaar en heeft precies één oplossing. Kom je vast te zitten, dan ligt er ergens nog een zekere stap te wachten — meestal in een lijn die je nog niet opnieuw hebt bekeken sinds er vakjes bij kwamen.
De nonogrammen op BreinPlezier worden bij het genereren automatisch gecontroleerd door een oplosprogramma: alleen puzzels die stap voor stap logisch oplosbaar zijn én precies één oplossing hebben, krijg je te zien. Twijfel je toch? De hintknop vult altijd één correct vakje in, zodat je weer verder kunt.
Veelgemaakte fouten
Blokken aan elkaar plakken
Bij aanwijzing 2 2 horen twee lósse blokken. Vier vakjes aaneengesloten inkleuren is fout — tussen de blokken zit minstens één leeg vakje.
De volgorde vergeten
De cijfers staan in leesvolgorde. Bij 3 1 komt het blok van drie altijd vóór het losse vakje, nooit erna.
Te snel invullen
Een vakje inkleuren omdat het 'waarschijnlijk' klopt, wreekt zich rijen later. Kleur alleen wat je zeker weet — de rest komt vanzelf.
Geen X'en zetten
Zonder X'en zie je niet meer welke vakjes bewust leeg zijn en welke je nog moet bekijken. Juist beginners hebben er veel houvast aan.
Alleen in rijen denken
De doorbraak zit bijna altijd in de combinatie: een half ingevulde rij maakt een kolom oplosbaar, en die kolom weer een andere rij.
Tips voor beginners
Begin met de grote cijfers
Hoe groter het cijfer ten opzichte van de lijn, hoe meer vakjes meteen vastliggen. Volle lijnen en de overlap-truc eerst.
Kijk naar lijnen met weinig ruimte
Veel cijfers naast elkaar (zoals 1 1 1 op vijf vakjes) laten weinig speling — vaak ligt zo'n lijn in één keer vast.
Rond lijnen zichtbaar af
Is een rij of kolom klaar, maak hem dan ook visueel af met X'en. Op BreinPlezier worden de cijfers van een kloppende lijn bovendien gedimd.
Werk beurtelings horizontaal en verticaal
Blijf niet hangen in de rijen. Na elke paar vakjes even de kolommen langslopen levert bijna altijd nieuwe zekerheid op.
Gebruik hints spaarzaam
Zit je echt vast, dan vult de hintknop één zeker vakje in. Vaak is dat ene vakje genoeg om zelf weer op gang te komen.
Start op 5×5
Kleine roosters leren je het samenspel tussen rijen en kolommen zonder dat het overweldigend wordt. Daarna is 10×10 een logische volgende stap.
Welk niveau kies je?
Op BreinPlezier kies je uit vier niveaus. Het verschil zit niet alleen in de grootte: op de hogere niveaus zijn de tekeningen ook versnipperder, met meer losse blokjes per lijn.
Makkelijk (5×5)
Het ideale leerformaat: veel volle lijnen, weinig speling. In een paar minuten opgelost.
Normaal (10×10)
Het klassieke formaat met herkenbare figuurtjes — de fijnste maat zodra je het principe doorhebt.
Moeilijk (15×15)
Meer blokken per lijn en minder weggevertjes. Hier komen de overlap-truc en het X'en-werk echt van pas.
Expert (20×20)
Grote, versnipperde tekeningen voor wie een flinke zit wil. De dikkere lijnen per vijf vakjes helpen bij het tellen.
Zin in een vast ritme? Probeer het dagelijkse nonogram — elke dag dezelfde puzzel voor iedereen. Hou je van dit soort logica, dan is de binaire puzzel een fijne volgende stap. En in het overzicht gratis denkspelletjes voor senioren staan alle spellen van BreinPlezier naast elkaar.
Veelgestelde vragen
Wat is een nonogram?
Een logikapuzzel waarbij je vakjes van een rooster inkleurt aan de hand van cijfers naast de rijen en boven de kolommen. Elk cijfer staat voor een blok aaneengesloten gevulde vakjes; los je alles goed op, dan vormt het rooster een kleine tekening.
Hoe werkt een nonogram?
Je vergelijkt per rij en kolom de cijfers met de ruimte die er is. Vakjes die in elke mogelijke ligging van de blokken gevuld zijn, kleur je in; plekken waar zeker niets kan staan, markeer je met een X. Door rij- en kolominformatie te blijven combineren, valt de hele tekening stap voor stap vast te leggen.
Wat betekenen de cijfers bij een nonogram?
Elk cijfer is de lengte van één blok aaneengesloten gevulde vakjes in die rij of kolom. Een 5 betekent vijf gevulde vakjes op een rij; de cijfers staan in leesvolgorde van links naar rechts en van boven naar onder.
Waarom staan er soms meerdere cijfers naast elkaar?
Dan bevat die lijn meerdere losse blokken, in precies die volgorde. Bij 3 1 komt eerst een blok van drie, dan minstens één leeg vakje, en daarna nog één gevuld vakje.
Wat betekent een X in een nonogram?
Een X markeert een vakje dat zeker leeg blijft. Het is een hulpmiddel voor jezelf: voor de oplossing tellen alleen de gevulde vakjes, dus je hoeft niet elke lege cel een X te geven om de puzzel af te ronden.
Moet je gokken bij een nonogram?
Nee. De nonogrammen op BreinPlezier worden bij het genereren door een oplosprogramma gecontroleerd: ze zijn stap voor stap met logica oplosbaar en hebben precies één oplossing. Zit je vast, dan is er altijd nog een zekere stap te vinden — of gebruik je een hint.
Is een nonogram hetzelfde als Picross?
Ja. Picross is de naam die Nintendo aan hetzelfde spel geeft; andere namen zijn Japanse puzzel, griddler en Hanjie. De regels verschillen niet.
Welke nonogram is geschikt voor beginners?
Begin op 5×5 (Makkelijk): kleine tekeningen met veel volle lijnen, waardoor je het samenspel van rijen en kolommen snel doorkrijgt. Voelt dat vertrouwd, ga dan naar 10×10.
Kan ik gratis nonograms online spelen?
Ja. Op BreinPlezier speel je nonogrammen volledig gratis in je browser, zonder account en zonder download — op computer, tablet en telefoon. Er is ook een dagelijks nonogram met een reeks.